Өмірдің өзі

Көгендік беріп, кеусен тараттыңыз ба?

Қазақ ежелден жомарт, қайырымды халық. Ата-бабамыз қолда бар бүтін нанды бөліп, жарты нанды жарып жолдасына берген. Ауылда ырзық-несібелі, бай-ауқатты кісілер болса кедей-кепшікті де ұмыт қалдырмай, жәрдемдескен. Тіпті, қайырымдылық қасиеттен туындаған бұл қағида дәстүрге айналып, ел ішінде тұрақты ұйымдастырылып тұрған. Ата-бабамыздың салт-дәстүрінде көгендік, кеусен, шүлен тарату сияқты ұғымдар осыдан барып қалыптасқан. Этнографтардың мәлімдеуінше, көгендік ата-бабаларымыздан жалғасып […]

Өмірдің өзі

Өлейін десем, ақшам жоқ…

«Өлем!» деп ойладым. Өлгенде, бекерден бекер өле салмайсың ғой, просто қатынымның «жұрттың өзіңдей еркектері» деген сөзі өтіп кетті да. Өзім пәтер жалдап тұрамын, айлығым жер алып, үй салуға жетпейді, қарыз деген шаш-етектен… Қаным басыма ша­уып тұрғанда жұрттың еркегі де бәле болды. «Пәлен­шенің байына қарашы әні!» – деген сөзден-ақ жүйкем жұқарып бітті. Қыз күнінде «сіз» деп […]

Өмірдің өзі

Жаратылыс жұмбағы

Сарытөр ауылы Қаратаудың күнгейіндегі биік сілемдерден басталып, Арыс өзеніне құятын Шілікті бұлағының бойында орналасқан. Аңыздардың айтуынша, Сарытөр  қазақ хандығының жайлауы болған, түгін тартса майы шығатын өңір екен. Кей деректерде Алтынтөр деп те аталатын жердің  жұмбағы талайдан бері тарихшыларды қызықтырып келді. Саф ауасы, су жағасында мыңғырған мал-құсы мен шүйгіні, құнарлы жайылымы, шипалы  өсімдіктері мен жеміс-жидегі туралы […]

Өмірдің өзі

Турникке 25 рет тартылып, маңдайымен жаңғақ шағатын қария

Ол — қызық адам. Белгілі бір саланың жалына жасында мықтап  жармаспапты-ақ. Әйтпесе, қолынан келмейтін өнері жоқ. Тіпті, жасы сексенге таяған демессіз.          Жеңіс атай Берікқара Кентау қаласында тұрады. Карантинге дейін үйде отыру дегенді еш білмейтін. Музыкалық мектепке ардагерлердің хор үйірмесіне қатысатын. Ол кісінің әрбір күні осындай. Тынымсыз еңбек, талмай ізденумен, үздіксіз қимыл-қозғалыспен өтеді.           Түркістан […]

Өмірдің өзі

«Өзімнің шәңкілдеген дауысым ұнамайды»

Нұржан ІЗТАЕВ, «Алдараспан» әзіл-сықақ театрының әртісі: Жуырда Астана қаласына сапарлап қайттым. Пойызға отырғанда мезгіл кеш болып, вагонның іші қараңғылана бастаған болатын. Сол кезде қасымызға купедегі сапарлас жігіттің серігі келді. Алғашында танымаппын. Вагондағылар кезектесіп келіп, суретке түсіп жатқасын «кім болды екен» деп анықтап қарасам, «Алдараспан» театрының әртісі Нұржан Ізтаев екен. Адам аяғы басыла бастаған тұста журналистік […]

Өмірдің өзі

«СЫРАЛҒЫ» қандай сый болған?

Қазіргі кезде адамзат аң-құсқа қырғидай тиіп, тіпті кейбір тіршілік иелері жер бетінен жойылып кетудің аз-ақ алдында тұр. Ал, адам тұрмақ, қос аяқты жануарға да зәбір көрсетуді ойламаған атамыз қазақ тіпті, аң аулаудың да өзіндік тәртібін білген. Кез-келген жанды мақұлықтың екі дүниедегі обал-сауабын ойлаған. Осыдан келіп халқымызда аң аулаудың да өзіндік қағидасы қалыптасқан. Аң аулау қанша […]

Өмірдің өзі

Дұғасы қиыс кетпеген Қияқбай әулие

Раббымыздың ерекше назары түскен, пайғамбарлар жолын жалғап, иман нұрын таратушы жандар ел арасында әулиелер деп аталған. Олар ерекше қасиетке ие, қарапайым жұрттың қолынан келе бермейтін хикметтерді жасайтын жандар. Пайғамбарлардан кейін адамзат қауымы азғындыққа түспес үшін жалған дүниедегі пенделердің парызын еске түсірушілер болған. «Ислам» энциклопедиясында «әулие» — діни наным бойынша тірілердің тағдырына ықпал жасай алатын, қасиетті, […]

Өмірдің өзі

Асанәлі ағамен тобық ойнаған ауыл келіні

Ұлт болашағына алаңдайтын әрбір азамат ұрпақ тәрбиесіне өз үлесін қоса білуі керек. Ол  тек ақыл айту, кеңес беру ғана емес, өзінің өнегелі ісімен үлгі бола білу. Күнделікті өмірде кездесіп жататын ғибратты істер бала тәрбиесіне жарап жатса одан артық тәжірибе бола қоймас. Оның ішінде елге белгілі тұлғалардың игі істері, айтқан сөздері, өнегелі өсиеттері кейінгі ұрпаққа үлкен […]

Өмірдің өзі

«Крышам» обком хатшының өзі болды

Менің Ресейде туып-өскен Мұрат деген досым бар. Ол бізде автокөлік жүргізушісі болып жұмыс істейді. Қашан көрсең де жайдары қалпынан  таймайтын ол қызықты әңгіме айтқанды да ұнатады. Әсіресе, шытырман  оқиғалы әңгіме десе жайнап кетеді. — 1984 жылы Астраханьда «КамАз» айдап жүрген кезім, — дейді бірде басынан өткен оқиғасын еске алып. — Біздің автоколонна негізінен ұзақ сапарға […]

Өмірдің өзі

Деңгене деген не?

Сарыағаш ауданында Құрбан атты құдамыз бар. Сол кісінің айтуынша, сонау жетпісінші жылдарда ауылында Бадан деген кісі болыпты. Ол бір өзі бір тоқтының етін бәс тігіп жей береді екен. Өзінің дене пішімі аса дәу болмаса да, талайларды қомағайлығымен таңқалдырған. Семіз етті асықпай, баппен жеп, сүйектерін тазалап мүжіп, одан соң сорпасын тауысып ішетін көрінеді. Адамдар жеңгенін мойындаған […]