Басты жаңалықтар Біле жүріңіз

Энергетикалық сусын – «тәтті у»

Энергетикалық сусынның зияны көптен бері айтылып келеді. Оған деген тәуелділік есірткіні еске түсіреді. Соған қарамастан, әсіресе жастар арасында энергетикалық сусынға деген құштарлық жойылар емес. Тіпті, жап-жас жігіттердің тосыннан ажал құшуының астарында да осы энергетикалық сусын жатқанын айтушылар көп. Мұны сатуға тыйым салу керек дегенмен, әзірге бұл талап толық орындалар емес. Бірақ шектеу бар. Бұл жөнінде […]

Біле жүріңіз

Тоңазытқыштың «туғанына» — 127 жыл

Бүгінде қай үйді болса да тоңазытқышсыз елестету мүмкін емес. Тұрмысымызды жеңілдеткен бұл жәрдемшінің өмірге келгеніне осы айда 127 жыл толып отыр екен. «Форд» көлігінен екі есе қымбат болған Жалпы, адамзат баласы салқын мен суықты азақ-түлікті ұзақ сақтауға ежелден пайдаланып келген. Оның түрлі әдіс-тәсілдері болды. Мысалы, сонау 1970 жылдары аналарымыз жаздың күндері етті және басқа да […]

Біле жүріңіз

Бесікке бөленген бала сымбатты болады

Бесік – ұлттың ұясы. Қазақ бесігі бар үйде береке бар, нығмет бар, періште бар, құрмет бар» деп бекер айтпаған. Бұрнағы замандарда бесігі бар үйге төре де басын иіп кіретін болған екен. «Береке енсін десең есігіңе, Құрметпен қарайлағын бесігіңе» дейтін қазақ үшін бесік тек нәрестені жатқызатын орын ғана емес, ол – ұлттың рухы, тәрбиенің бастауы, ұрпаққа […]

Біле жүріңіз

Қалжа – тағам ғана емес, тәрбие институты

Қазақ халқының дәстүрлі мәдениетінде ұлттың өміршеңдігін сақтаған құндылықтардың бірі – ана мен балаға деген ерекше қамқорлық. Соның айқын көрінісі – қалжа беру дәстүрі. Көпшілік қалжаны босанған әйелге сойылатын қой деп қана түсінеді. Алайда этнографиялық тұрғыдан қарағанда, қалжа – жай ғана тағам емес, ол ана денсаулығын қалпына келтіруге, ұрпақтың амандығын қамтамасыз етуге бағытталған әлеуметтік әрі медициналық […]

Біле жүріңіз

Су салғырттықты кешірмейді

Жаз маусымында су көздерінде түрлі оқыс оқиғалардың болып жататыны бар. Осы орайда Түркістан облыстық төтенше жағдай департаментінен алынған бірқатар деректерді назарларыңызға ұсынғанды жөн көрдік. 17 адамның ажалы судан болды Түркістан облысында жыл басынан бері 17 адам суға кетіп қаза болыпты. Олардың 10-ы – балалар. Біреуі көлге, біреуі өзенге, үшеуі су қоймасына, бесеуі каналға шомыламын деп […]

Біле жүріңіз

Күбі пісу – нағыз салауатты өмір салты

Ата-бабаларымыздың тұрмыс-тіршілігінде қорасы төрт түлік малдан, күбісі ақтан босамаған. Қазақтың сүт өнімдерінен жасалатын ұлттық тағамдарының көбісі күбіден алынады. Күбі пісу – ұлттық дәстүріміздің бірі. Бала кезімізде ауылда әрбір үйдің ошағының басында күбі тұратын. Тыным таппай шапқылап жүрген біздерді әже-апаларымыз әлгі күбіні пісуге жегіп қоятын. «Мына күбіні жүз рет піссеңдер кәмпит беремін» деп ынталандыратын еді. Қағазға […]

Біле жүріңіз

Ана сүтінің маңызы

апталығы – сәби денсаулығын қорғауға, ана сүтінің пайдасын түсіндіруге және қоғамның қолдауын күшейтуге арналған маңызды кезең. Бұл апталық нәресте өмірінің алғашқы күндерінен бастап дұрыс тамақтанудың негізін қалайды. Ана сүтінің маңызына тоқталар болсақ, ол иммунитет көзі, сәбиді түрлі жұқпалы аурулар мен инфекциялардан қорғайтын ерекше антиденелерге бай. Толыққанды даму: бала миының жұмысы, ас қорыту жүйесі және физикалық […]

Біле жүріңіз

Шашыратқының шипасы

Демалыс күндерінде ауыл жаққа барып қайттық. Созақ ауданының шекарасы басталғаннан кейінгі жол бойында әр жерде шашырай өскен көк гүлді шөптер назар аударды. Шашыратқы болса керек. Кейде бақша ішінде де өсе беретін осы шашыратқы шөбінің шипасын көрген кездер еске түсті. Бала кезімізде үлкендердің «шілдеде ашық жерде көп жүрме, ыстық өтіп кетеді» дегеніне қарамай, қара жолдың май […]

Біле жүріңіз

Қарбыз туралы қызықтар

Жаз мезгілінің ең сүйікті жемістерінің бірі – қарбыз десек болады. Баршамызға етене таныс осы қарбыздың біз білмейтін қызықтары да жетіп-артылады. Африкадан келген Қарбыздың отанын біреулер Оңтүстік Африка дейді, біреулер Орталық Африка, енді біреулер Солтүстік-шығыс Африка деп те айтады. Қысқасы, қарбыз бізге Африкадан келген. Қарбыз егілгеннен соң табиғи жағдайда екі айдан бастап пісіп-жетіледі. Негізгі пісетін уақыты […]

Біле жүріңіз

Итіңізге ие болмасаңыз…

Шымкенттің күн тәртібінен түспей келе жатқан проблемалардың бірі – қаңғыбас иттер мәселесі. Бүгінде қалада ондай иттер шұбырып жүр. Бізге кешегі күні қалаға тойға келген Кәмшат есімді бір ауыл тұрғыны хабарласты. «Шымкент жайнап, жасарып кетіпті! Соны көріп, бір көңілім көтерілді», — деп әңгімесін жағымды сөзбен бастады ол кісі. Сосын проблемаға көшті. «Бірақ, көшелерде қаңғыбас иттер көп […]